มาเขียน Metadata กันเถอะ

การใช้งานชั้นข้อมูล Raster หรือ Vector ที่ได้รับมาจากหลายแหล่งข้อมูล เช่น ข้อมูลภาพถ่ายจากดาวเทียม ขอบเขตจังหวัด อำเภอ ตำบล อบต. เป็นต้น เวลานำมาใช้งานร่วมกัน บางทีเราก็ต้องการทราบว่าชั้นข้อมูลเหล่านั้น มาจากที่ไหน ใครเป็นผู้สร้าง สร้างมาจากอะไร สร้างขึ้นเมื่อปีอะไร ความถูกต้องที่มาตราส่วนเท่าไร มีความน่าเชื่อถือของชั้นข้อมูลมากน้อยเท่าใด ซึ่งเราสามารถที่จะเลือกใช้และอ้างอิงแหล่งข้อมูลได้อย่างถูกต้อง

ขอยกตัวอย่าง จากประสบการณ์การใช้งานชั้นข้อมูลขอบเขตการปกครอง ที่มีหลายหน่วยงานสร้างขึ้นมาทั้งของราชการและเอกชน ซึ่งข้อมูลเหล่านี้มีความแตกต่างกันในเรื่องของรูปร่างขอบเขต หัวข้อฟิลด์ และจำนวนจังหวัด อำเภอ ตำบล ข้อมูลจากบางหน่วยงานมีตำบลนี้ แต่ไม่มีตำบลนั้น กับอีกหน่วยงานหนึ่งมีตำบลนั้น แต่ไม่มีตำบลนี้ ทำให้การจะนำข้อมูลไปใช้งาน ต้องเลือกว่าจะใช้ของหน่วยงานไหน ให้สอดคล้องกับวัตถุประสงค์การใช้งาน แต่ชั้นข้อมูลเหล่านี้ส่วนใหญ่ผู้สร้างหรือเจ้าของข้อมูลจะไม่ได้เขียนบอกไว้ว่ารายละเอียดของข้อมูลเป็นยังไงบ้าง เนื่องจากไม่ค่อยมีใครให้ความสำคัญ ขอให้มีข้อมูลมาใช้ก็พอ มาจากไหนไม่รู้ ไม่สนใจ

เมื่อมีการสร้างหรืออัพเดตชั้นข้อมูล ควรมีการใส่ข้อมูลอธิบายข้อมูล (Metadata) ลงไปในชั้นข้อมูลด้วย ซึ่งจะทำให้ผู้ที่นำข้อมูลไปใช้งานต่อ จะได้เลือกใช้งานและอ้างอิงแหล่งที่มาของข้อมูลได้ ซึ่งจะเพิ่มความน่าเชื่อถือและมูลค่าของข้อมูลได้เพิ่มมากขึ้น

การสร้าง Metadata นั้นไม่ใช่เรื่องยาก และสามารถสร้างได้ในหลายโปรแกรม ในที่นี้จะขอสร้างบน ArcGIS(ArcCatalog) ครับ

1. เปิดโปรแกรม ArcCatalog — Tools — Customize — Metadata — จะได้เป็น Tool bar ของ Metadata ปรากฏขึ้นมา
2. ตาม Default ของโปรแกรมจะเลือกแสดงและเขียน Metadata ตามรูปแบบของ FGDC ซึ่งมีรายละเอียดให้กรอกเยอะมาก ผมจะไม่เลือกใช้แบบนี้ แต่จะเปลี่ยนไปใช้รูปแบบของ ISO แทน ซึ่งไปที่ Tools — Options — แท็บ Metadata — เลือกแสดงข้อมูล Metadata เป็นแบบ ISO และเลือกเขียนข้อมูล Metadata เป็นแบบ ISO Wizard

3. เลือกชั้นข้อมูลที่ต้องการเขียน Metadata ในที่นี้เลือก Province — ไปที่แท็บ Metadata — เลือก Edit Metadata — กรอกรายละเอียดข้อมูลต่างๆ (เครื่องหมายดอกจันสีแดง เป็นข้อมูลบังคับที่ต้องกรอกลงไป)

4. เมื่อกรอกข้อมูลเสร็จแล้ว เราจะได้ไฟล์ *.XML เพิ่มขึ้นมาในชุดไฟล์ของ Shapefile (หรือ Raster)

5. ไฟล์ *.XML ก็คือไฟล์ Metadata ที่เก็บข้อมูลอธิบายชั้นข้อมูลของเราไว้ ซึ่งเป็นข้อมูลที่ไม่มีอยู่ใน attribute ไฟล์ *.XML นี้ สามารถเปิดไฟล์ดูได้จากหลายๆ โปรแกรม เช่น Notepad, Edit Plus, XML Editor, หรือ ArcCatalog

หลังจากที่สร้าง Metadata ให้กับชั้นข้อมูลแล้ว เวลาจะส่งข้อมูลให้ผู้ที่จะนำไปใช้งานต่อ ก็ต้องเลือกส่งไฟล์ *.XML ไปด้วย ซึ่งจะทำให้ทราบถึงรายละเอียดต่างๆ ของข้อมูล ตามที่ได้บันทึกไว้

การสร้างข้อมูล Metadata ยังมีในเรื่องของมาตรฐานเข้ามาเกี่ยวข้อง ซึ่งจะทำให้การแลกเปลี่ยนข้อมูลทำได้ง่ายและไปเป็นในรูปแบบเดียวกัน ไว้จะนำเสนอในครั้งต่อไปครับ

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s